Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler zira kalabalık ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve temiz başlar elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun aromayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar çabuk belirir nitekim ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ve notalar daha geç açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ile burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir soluk kokuyu daha zengin açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de narin tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan önce ılık su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir çünkü doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, çubuk adı ve not deftere yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek zorunda değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir yorum doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir içim notasız de kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk güçlü aroma verebilir aksi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve düzenli kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise duman tıkanır ve lezzet bastırılır sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış düzeni şaşar.